Wära experiment 1929-1931 - Lokaal geld blog - Nieuw Geld

Ga naar de inhoud

Wära experiment 1929-1931

Nieuw Geld
Gepubliceerd door in Lokaal geld ·
Duitsland 1929.
Max Hebecker kocht een failliete kolenmijn voor 800 reichsmark. Om deze weer actief te krijgen was er een lening van 50.000 reichsmark nodig.
Helaas voor Max weigerden de lokale banken hem de lening.
In Erfurt was er na een lange voorbereidingstijd een maand eerder een lokale munt van start gegaan, de wära.
wära staat voor: Währung (munt) en Währen (stabiel of blijvend)
Helmut Rödiger en Hans Timm begonnen in 1929 het wära experiment en wisten in 1931 maar liefst 1000 bedrijven aan zich te binden, waaronder de kolenmijn van Max, die een lening van 50.000 wära verkreeg.
In 1931 had de kolenmijn al tussen de 40 en 60 werknemers.
Twee derde van het loon werd betaald in wära en een derde van het loon werd betaald in reichsmark.
Heel de lokale economie kreeg een enorme boost door de toegenomen activiteiten.
Wie kolen in wära kocht, kreeg 5% korting. Het succes van de lokale munt ging opvallen en kreeg navolging, onder andere in Wörgl. Helaas kreeg het ook de nodige aandacht bij de Duitse centrale bank.
Er werd een onderzoek gestart, waarna Max Hebecker werd aangeklaagd voor valsemunterij.
Deze aanklacht werd door de rechter van tafel gesmeten.
Echter wist de Duitse centrale bank de politiek wel te overtuigen van haar motivaties en op 24 november 1931 werd Max opgedragen zijn Wära experiment en later ook de kolenmijn te staken.
Uiteindelijk ging zijn kolenmijn failliet en de lokale economie viel weer terug in de crisis waarin heel de wereld zich in 1931 bevond.
De wära was een enorm succes, maar net als later in Wörgl konden de centrale bankiers het niet verkroppen dat hun macht werd aangetast. Liever het land in nood dan een bankier zonder brood.
Niet alleen zouden de initiatiefnemers alsnog een standbeeld verdienen, tevens zouden de centrale bankiers en de politici en ambtenaren die hen hielpen postuum gestraft moeten worden... Dat is bij deze ook gedaan. De initiatiefnemers leven voort omdat we nu hun namen kennen. De namen van hen die anderen geen welvaart gunden zal ik hier niet noemen. Dat ze voor eeuwig anoniem zullen blijven alsof ze nooit geleefd hebben.


Terug naar de inhoud